დანაშაული და მართლმსაჯულება

საქსტატის წლიური მონაცემები ხუთ გვერდზე. რეგისტრირებული დანაშაული: ყველა რეგისტრირებული დანაშაული და დანაშაულის 11 სახე, 2015–2025. მსჯავრდებულები: სასამართლოს მიერ მსჯავრდებული პირები დანაშაულის სახის, ასაკის, სქესისა და სასჯელის მიხედვით, 2001–2025. პატიმრები: პატიმართა რიცხოვნობა ყოველი წლის ბოლოსათვის სქესისა და ასაკის მიხედვით, 2001–2025, მსჯავრდებულები და ბრალდებულები კი — 2010 წლიდან. დაზარალებულები: დანაშაულის დაზარალებულები სქესის, ასაკისა და მოქალაქეობის მიხედვით, 2007–2011 და 2015–2025. საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევები: შემთხვევები, ალკოჰოლური სიმთვრალით გამოწვეული შემთხვევები, დაღუპულები და დაზარალებულები, 2001–2025. ყოველი რაოდენობა 100 000 მოსახლეზეც ჩანს. ყოველთვიური და ნახევარწლიური მონაცემები, მათ შორის საქსტატის 2026 წლის იანვარ-ივნისის სვეტები, ნაჩვენები არ არის.

მონაცემებს საქსტატი აქვეყნებს, თითოეულ ცხრილში კი მითითებულია უწყება, რომელიც მათ აგროვებს. რეგისტრირებული დანაშაული: „წყარო: საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო.“ მსჯავრდებულები: სამივე ცხრილში წერია „წყარო: საქართველოს უზენაესი სასამართლო.“ პატიმრები: „წყარო: 2001-2007 წწ. საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო, 2008-2017 წწ. საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო, 2018 წლიდან საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო.“ დაზარალებულები: „წყარო: 2007-2011 წ.წ. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო, 2015 წლიდან - საქართველოს გენერალური პროკურატურა.“ საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევები: „წყარო: საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო.“ Fiscal.ge კითხულობს 7 ფაილს საქსტატის სისხლის სამართლის სტატისტიკის გვერდიდან. თითოეული რაოდენობა ისეა ნაჩვენები, როგორც საქსტატმა გამოაქვეყნა; 100 000 მოსახლეზე მაჩვენებლები ერთადერთია, რასაც Fiscal.ge თავად ითვლის.

რეგისტრირებული დანაშაული ისეთი დანაშაულია, რომელზეც გამოძიება დაიწყო საქართველოს ნებისმიერმა საგამოძიებო უწყებამ და არა მხოლოდ პოლიციამ. საქსტატის შენიშვნა ცხრილზე: „შენიშვნა: მოიცავს ყველა საგამოძიებო უწყების მონაცემებს.“ ცხრილი დანაშაულებს ითვლის და არა ადამიანებს, და ის არ ემთხვევა რეალურად ჩადენილ დანაშაულს: დანაშაული, რომელსაც არავინ აცხადებს ან რომელზეც გამოძიება არ დაწყებულა, მასში არ შედის. დანაშაულის 11 სახის ჯამი ყოველ წელს ზუსტად უდრის ყველა რეგისტრირებულ დანაშაულს. საქსტატი 2001–2011 წლებისთვის ცალკე ცხრილსაც აქვეყნებს ძველი ჯგუფებით, მაგალითად „მძიმე დანაშაული“, „ქურდობა“ და „ხულიგნობა“. ისინი ახლანდელ სახეებს ვერ შეესაბამება, 2012–2014 წლები კი აკლია, ამიტომ ეს ცხრილი ორიგინალ წყაროებთან ერთადაა დაცული და ნაჩვენები არ არის. მისი სქოლიო: „* 2005 წლის მაისიდან საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსში შეტანილია ცვლილებები, რომლებიც ითვალისწინებენ მოკვლევის ორგანოების გაუქმებას და წინასწარი გამოძიების დაწყებას დანაშაულის ჩადენის მომენტიდან.“

რეგისტრირებული დანაშაულის რაოდენობა 2017 წლის 37,944-დან 2018 წელს 58,412-მდე გაიზარდა, დანაშაულის თითქმის ყველა სახეში. 2018 წლიდან რაოდენობები 2015–2017 წლების რაოდენობებთან შედარებადი არ არის, და Fiscal.ge არ ამბობს, ზრდის რა ნაწილია დანაშაულის რეალური მატება. დიაგრამებზე რეგისტრირებული დანაშაულის ყველა სერიაზე 2018 წელი აღნიშნულია წყვეტითა და პუნქტირით, წარწერით „ახალი აღრიცხვა“, ცხრილებში ეს წელი მონიშნულია, და ამ წყვეტის გავლით ცვლილება არ ითვლება. კონტექსტისთვის: საქსტატის მონაცემებში სიცოცხლის წინააღმდეგ მიმართული დანაშაული 2017 წლის 1,013-დან 2018 წელს 2,154-მდე გაიზარდა. საქსტატის სისხლის სამართლის სტატისტიკის 2025 წლის დეკემბრის ერთიან ანგარიშში 2025 წლის რეგისტრირებული დანაშაულის ცხრილი სიცოცხლის წინააღმდეგ მიმართული 1,486 დანაშაულიდან 1,119-ს თვითმკვლელობამდე მიყვანად (115-ე მუხლი) ასახელებს, ცხრილის შენიშვნის თანახმად კი მონაცემები მოიცავს სისხლის სამართლის კოდექსის 115-ე და 116-ე მუხლებით დაწყებულ ყველა გამოძიებას — როგორც თვითმკვლელობის ფაქტებს, ისე ბუნებრივი სიკვდილის, უბედური შემთხვევის და სხვა შემთხვევებს.

სისხლის სამართლის სტატისტიკის ერთიანი ანგარიში, 2025 წლის დეკემბერი (საქსტატი, PDF, ინგლისურად)

მსჯავრდებულები წლის განმავლობაში სასამართლოს მიერ მსჯავრდებული პირებია, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მონაცემებით. საქსტატი მათ სამ ცხრილში აქვეყნებს: დანაშაულის სახეების, ასაკისა და სქესის და სასჯელის ღონისძიებების მიხედვით. სამივე ცხრილში ჯამი ყოველ წელს ერთნაირია და თითოეული დაყოფის ჯამი ზუსტად უდრის მას. სასჯელი ის ღონისძიებაა, რომელიც სასამართლომ დანიშნა. თავისუფლების აღკვეთა და პირობითი მსჯავრი საქსტატის დასახელებებია; პირობით მსჯავრს საქსტატის ინგლისურ ცხრილში „Suspended conviction“ ჰქვია. განაჩენის აღსრულების გადავადებას საქსტატის ცხრილში „გადაედოთ განაჩენის აღსრულება“ ჰქვია, ინგლისურ ცხრილში კი — „Suspended sentence“. განაჩენის აღსრულება 2001 წელს 50 მსჯავრდებულს გადაედო, 2025 წელს კი — 2-ს. საზოგადოებისთვის სასარგებლო შრომა, ჯარიმა, გამასწორებელი სამუშაოები და სხვა სასჯელი სიას ასრულებს.

პატიმრები ყოველი წლის ბოლოსათვის, 31 დეკემბრის მდგომარეობით აღირიცხება და მათ შორის არიან როგორც სასჯელის მომხდელი მსჯავრდებულები, ისე სასამართლოს განაჩენის მოლოდინში მყოფი ბრალდებულები. მსჯავრდებულებად და ბრალდებულებად დაყოფას საქსტატი მხოლოდ 2010 წლიდან აქვეყნებს, მანამდე კი „...“-ს წერს, ამიტომ ეს ორი სერია 2010 წლიდან იწყება. საქსტატის შენიშვნა ცხრილზე: „შენიშვნა: 2010 წლის 1 ოქტომბრიდან ძალაში შევიდა ახალი პატიმრობის კოდექსი, რომლის თანახმადაც პატიმრობისა და თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულებებში განთავსებული ყველა პირი აღინიშნება ტერმინით "ბრალდებულები და მსჯავრდებულები". იგივე კატეგორია შეიძლება აღინიშნებოდეს ასევე ტერმინით "პატიმრები".“ მონაცემების მომწოდებელი უწყება ორჯერ შეიცვალა: იუსტიციის სამინისტრო (2001–2007), სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტრო (2008–2017) და კვლავ იუსტიციის სამინისტრო (2018 წლიდან). საქსტატი ამას აღრიცხვის ცვლილებად არ აღნიშნავს, ამიტომ არც დიაგრამებზეა მონიშნული. ქალებისა და კაცების, ასევე სრულწლოვნებისა და არასრულწლოვნების ჯამი ზუსტად უდრის ყველა პატიმარს, 2010 წლიდან კი — მსჯავრდებულებისა და ბრალდებულების ჯამიც. საქსტატის მიერ თითოეულ ჯგუფში ქალებად და კაცებად დაყოფა ორიგინალ ფაილშია დაცული და სიაში არ არის.

დაზარალებულები ის ადამიანები არიან, რომელთა წინააღმდეგაც დანაშაული ჩაიდინეს; ისინი სქესის, ასაკისა და მოქალაქეობის მიხედვით აღირიცხება. თითოეული დაყოფის ჯამი ზუსტად უდრის ყველა დაზარალებულს და თითოეულს აქვს ჯგუფი იმ პირებისთვის, რომელთა სქესი, ასაკი ან მოქალაქეობა მითითებული არ არის. საქსტატის წყაროს სტრიქონი: „წყარო: 2007-2011 წ.წ. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო, 2015 წლიდან - საქართველოს გენერალური პროკურატურა.“ 2012–2014 წლებისთვის საქსტატი არაფერს აქვეყნებს, ამიტომ ეს წლები ყველა ხაზზე წყვეტაა, ეს წყვეტა კი ორი უწყების მონაცემებსაც ერთმანეთისგან გამოყოფს. ასაკობრივი ჯგუფები საქსტატისეულია: 17 წელზე უმცროსი, 17–24, 25–44 და 44 წელზე უფროსი.

საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევები შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ აღრიცხული შემთხვევებია, მათში დაღუპულ და დაზარალებულ ადამიანებთან ერთად. ალკოჰოლური სიმთვრალით გამოწვეული შემთხვევებისთვის 2002 წელს საქსტატი „…“-ს წერს, ამიტომ ეს წელი წყვეტაა. ამ შემთხვევებზე საქსტატის სქოლიო: „*ალკოჰოლური სიმთვრალის მდგომარეობის მიზეზით გამოწვეული საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევების მონაცემები 2001-2024 წლებში მოიცავს მხოლოდ შსს საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტის სამოქმედო ტერიტორიას, ხოლო 2025 წლიდან სრულად მოიცავს საქართველოს მთელ ტერიტორიას. შესაბამისად 2025 წლის მონაცემები შესადარისი არ არის 2001-2024 წლების მონაცემებთან.“ ამიტომ დიაგრამა 2025 წელს ახალ აღრიცხვად მხოლოდ ამ სერიაზე აღნიშნავს, ცხრილი კი ამ წელს მონიშნავს.

100 000 მოსახლეზე მაჩვენებელი ერთადერთია, რასაც Fiscal.ge თავად ითვლის. თითოეული რაოდენობა იყოფა საქართველოს მოსახლეობაზე იმავე წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, როგორც მას საქსტატი აქვეყნებს და დემოგრაფიის გვერდები აჩვენებს, და მრავლდება 100 000-ზე. შედეგი ერთი ათწილადით ჩანს და Excel ფაილში გამოთვლილადაა მონიშნული. პატიმრებისთვის წლის ბოლოს რიცხოვნობა იმავე წლის 1 იანვრის მოსახლეობას ედარება. მოსახლეობის მონაცემები 2004 წლის 1 იანვრიდან იწყება, ამიტომ 2001–2003 წლებისთვის მაჩვენებელი არ არის: ეს წყვეტაა და არასდროს ნული. საქსტატმა 2025 წლის 1 იანვრის მოსახლეობა 2024 წლის აღწერის შედეგებით გადაითვალა, ამიტომ 2025 წლის მაჩვენებლები აღწერაზე დაფუძნებულ მოსახლეობას ეყრდნობა. ამიტომ ყველა მაჩვენებლის სერიაზე 2025 წელი ახალ აღრიცხვადაა მონიშნული და მის ორივე მხარეს მაჩვენებლები პირდაპირ შედარებადი არ არის. ამ ხედის Excel ფაილში წერია, რომ მაჩვენებლები Fiscal.ge-მ საქსტატის რაოდენობებითა და მოსახლეობით გამოთვალა.

საქსტატი ამ ცხრილებიდან არც ერთს არ აქვეყნებს რეგიონების მიხედვით, ამიტომ გვერდები მთლიანად საქართველოს აჩვენებს და რუკა არ აქვს. ყოველთვიური ერთიანი ანგარიში სისხლისსამართლებრივ დევნასა და მსჯავრდებულებს პროკურატურის ოლქების მიხედვით ყოფს, რომლებიც 11 რეგიონს არ ემთხვევა, და Fiscal.ge მათ რეგიონებად არ გადაიყვანს.

გამოტოვებული მნიშვნელობა დიაგრამაზე წყვეტაა, ცხრილში — ტირე, Excel-ში კი — ცარიელი უჯრა და არასდროს ნული. საქსტატი „…“-ს და „...“-ს იქ წერს, სადაც მაჩვენებელს არ იძლევა: ალკოჰოლური სიმთვრალით გამოწვეული შემთხვევებისთვის 2002 წელს და მსჯავრდებული და ბრალდებული პატიმრებისთვის 2010 წლამდე. საქსტატის ცხრილებში 0 გამოქვეყნებული ნულოვანი რაოდენობაა, მაგალითად გამასწორებელი სამუშაოები ბევრ წელს, და ნაჩვენებია როგორც 0. არაფერი არ არის შეფასებული ან შევსებული. ნაჩვენებია მხოლოდ სრული წლები; საქსტატის 2026 წლის იანვარ-ივნისის სვეტები გამოტოვებულია.

გვერდები მაჩვენებლებს აღწერს და მათი ცვლილების მიზეზებს ან ახსნას არ გვთავაზობს; საქართველოს სხვა ქვეყნებს არ ადარებს. Fiscal.ge არ ქმნის წილებს, გახსნილი დანაშაულის მაჩვენებლებს, ზრდის მაჩვენებლებს ან პროგნოზებს; 100 000 მოსახლეზე მაჩვენებლები მისი ერთადერთი გამოთვლაა. ნაჩვენები არ არის: ყოველთვიური და ნახევარწლიური მონაცემები, რეგიონული ხედი, გახსნილი დანაშაულის წილი, დანაშაული სისხლის სამართლის კოდექსის მუხლების მიხედვით, სისხლისსამართლებრივი დევნა და ყოველთვიური ერთიანი ანგარიშის სხვა მონაცემები, სიძულვილით მოტივირებული დანაშაული, 2001–2011 წლების რეგისტრირებული დანაშაულის ცხრილი, არასრულწლოვანი მსჯავრდებულები დანაშაულის სახეების მიხედვით და ტრეფიკინგი. ბოლო სამი ცხრილი ორიგინალ წყაროებთან ერთადაა დაცული.

გამოქვეყნებულია 63 სერიის 1,262 რაოდენობა. თითოეული ხელახლა იკითხება საქსტატის ორიგინალი ფაილის უჯრიდან და ედარება შენახულ მნიშვნელობას, სტრიქონის დაბეჭდილ დასახელებას და წლის სათაურს; ორიგინალი ფაილები კი ჩაწერილი ციფრული ანაბეჭდით მოწმდება. ცალკე დაწერილი მეორე პროგრამა ყველა ფაილს ხელახლა კითხულობს და იგივე მნიშვნელობები უნდა მიიღოს; ის 10 ქართულ ფაილს ინგლისურებს უჯრა-უჯრა ადარებს. შემოწმება ყოველი წლისთვის ასევე მოითხოვს, რომ: დანაშაულის 11 სახის ჯამი ზუსტად უდრიდეს ყველა რეგისტრირებულ დანაშაულს; მსჯავრდებულებისთვის დანაშაულის სახეების, ასაკობრივი ჯგუფების, ორივე სქესისა და სასჯელების ჯამი თითოეული ზუსტად უდრიდეს სულ რაოდენობას, ხოლო სამივე ცხრილში ჯამი ერთნაირი იყოს; პატიმრებისთვის ქალებისა და კაცების, ასევე სრულწლოვნებისა და არასრულწლოვნების ჯამი უდრიდეს ყველა პატიმარს, 2010 წლიდან კი მსჯავრდებულებისა და ბრალდებულების ჯამიც; დაზარალებულებისთვის კი სქესის, ასაკისა და მოქალაქეობის მიხედვით ჯამი თითოეული უდრიდეს სულ რაოდენობას. ფიქსირებულ მნიშვნელობებსაც ედარება: რეგისტრირებული დანაშაული 2015 (35,096), 2018 (58,412) და 2025 (54,134) წლებში, მსჯავრდებულები 2025 წელს (22,767), პატიმრები 2025 წლის ბოლოსათვის (11,153), დაზარალებულები 2025 წელს (17,209) და საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევები 2025 წელს (5,969).

ხელმისაწვდომია 2026 წლის 16 ოქტომბერს მოპოვებული საქსტატის 22 ორიგინალი: საქსტატის სისხლის სამართლის სტატისტიკის გვერდის 10 ინგლისური ფაილი, მათი 10 ქართული ვერსია და გვერდის ასლი ორივე ენაზე. გვერდებზე ნაჩვენებ მნიშვნელობებს 7 ინგლისური ფაილი იძლევა. ქართული ვერსიები იმავე რიცხვებს შეიცავს და ქართული დასახელებებისთვისაა დაცული, 2001–2011 წლების რეგისტრირებული დანაშაულის, არასრულწლოვანი მსჯავრდებულებისა და ტრეფიკინგის ფაილები კი საცნობაროდ; მათგან არც ერთი მნიშვნელობა არ იკითხება. HTML გვერდები ჩამოიტვირთება როგორც ტექსტური ფაილები. 2025 წლის დეკემბრის ერთიანი ანგარიში აქ შენახული არ არის; 2018 წლის აღრიცხვის ცვლილების ნაწილი საქსტატის ასლს უთითებს. Excel მიჰყვება არჩეულ სერიებს და წლებს და ჩამოთვლის მათ წყარო ფაილებს; 100 000 მოსახლეზე ხედში ის საქსტატის მოსახლეობის ცხრილსაც ჩამოთვლის.