ენერგეტიკა და სურსათი

საქსტატის წლიური მონაცემები საქართველოზე: საქართველოს ენერგეტიკული ბალანსი 2013–2024 წლებისთვის და სასურსათო ბალანსები 2014–2025 წლებისთვის. ენერგიის მიწოდება: შიდა მიწოდება სახეობების მიხედვით, წარმოება, იმპორტი და ექსპორტი — ათასი ტონა ნავთობის ეკვივალენტით. ელექტროენერგია: წარმოება სადგურების ტიპის მიხედვით, იმპორტი, ექსპორტი, საბოლოო მოხმარება მომხმარებლების მიხედვით და ქსელის დანაკარგები — გვტ.სთ-ით. ენერგიის მოხმარება: ენერგიის საბოლოო მოხმარება მომხმარებლებისა და ენერგიის სახეობების მიხედვით — ათასი ტონა ნავთობის ეკვივალენტით. სურსათი: თვითუზრუნველყოფის კოეფიციენტი პროცენტებში თორმეტი პროდუქტისთვის — ხორბალი, სიმინდი, კარტოფილი, ბოსტნეული, ყურძენი, ხორცი (საქონლის, ღორის, ცხვრისა და თხის და ფრინველის ხორცით), რძე და რძის პროდუქტები და კვერცხი. ყოველთვიური მონაცემები, ენერგიის ფასები და 2025 წლის ენერგეტიკული მონაცემები არ არის ნაჩვენები.

ყველა მაჩვენებელი საქსტატისაა. ენერგეტიკული მონაცემები აღებულია საქსტატის წლიური გამოცემიდან „საქართველოს ენერგეტიკული ბალანსი“, რომელიც 2013 წლიდან 2024 წლამდე ყოველი წლისთვის ცალკე იქვეყნება. თითოეული გამოცემა შეიცავს აგრეგირებული ენერგეტიკული ბალანსის ფაილს და ელექტროენერგიისა და სითბოს ფაილს; Fiscal.ge პირველი ფაილის ნავთობის ეკვივალენტის ფურცელს და მეორე ფაილის ელექტროენერგიის (გვტ.სთ) სვეტს იყენებს. 2025 წლის ბალანსი ჯერ არ არის გამოქვეყნებული, ამიტომ ენერგეტიკული გვერდები 2024 წლით მთავრდება. სურსათის მონაცემები საქსტატის სასურსათო ბალანსებიდანაა და 2014–2025 წლებს მოიცავს. საქსტატი 2018 წლიდან ყოველთვიურ ელექტროენერგიისა და საწვავის მონაცემებსაც აქვეყნებს, ენერგიის ფასებს კი ნახევარ წელიწადში ერთხელ. ისინი არ გამოიყენება: გვერდები მხოლოდ წლიურ მონაცემებს აჩვენებს, თვეების შეკრება კი Fiscal.ge-ის საკუთარი გამოთვლა იქნებოდა. თითოეული მნიშვნელობა ისეა ნაჩვენები, როგორც საქსტატმა გამოაქვეყნა: Fiscal.ge არ ქმნის წილებს, სხვაობებს, ჯამებს ან ერთ სულზე გაანგარიშებულ მაჩვენებლებს.

ენერგეტიკული ბალანსი საქსტატის წლიური აღრიცხვაა იმისა, საიდან მოდის ქვეყნის ენერგია და სად მიდის: რა იწარმოება, რა შემოდის ქვეყანაში და რა გადის მისგან და როგორ გამოიყენება დარჩენილი ნაწილი. საწვავი სხვადასხვა ერთეულით იზომება, ამიტომ საქსტატი მათ ერთში გამოხატავს — ნავთობის ეკვივალენტის ტონებით. ერთი ტონა ნავთობის ეკვივალენტი არის ენერგია, რომელიც ერთ ტონა ნედლ ნავთობშია, ამიტომ ბუნებრივი გაზი, ქვანახშირი, ნავთობპროდუქტები, ჰიდროენერგია და ელექტროენერგია ერთმანეთს შეიძლება მიემატოს. გვერდები აჩვენებს ათას ტონა ნავთობის ეკვივალენტს საქსტატის შესაბამისი ფურცლიდან; ტერაჯოულებიანი ფურცელი არ გამოიყენება. ელექტროენერგია გიგავატ-საათებშიც (გვტ.სთ) არის ნაჩვენები, როგორც საქსტატი მას თავის ელექტროენერგიის ფაილში აქვეყნებს.

შიდა მიწოდება ქვეყნის შიგნით ხელმისაწვდომი ენერგიაა. საქსტატის ბალანსში იგი წარმოებას პლუს იმპორტს, მინუს ექსპორტს, მინუს საერთაშორისო გემებისა და თვითმფრინავების საწვავს (ბუნკერებს), პლუს-მინუს მარაგების ცვლილებას ეფუძნება. გვერდები აჩვენებს სვეტს „სულ“ და სახეობებს ისე, როგორც საქსტატი აქვეყნებს. ელექტროენერგიის შიდა მიწოდება საქსტატის გამოქვეყნებით იმპორტს მინუს ექსპორტია, ამიტომ შეიძლება უარყოფითი იყოს, როცა ექსპორტი იმპორტს აღემატება; ის უარყოფითია 2016 და 2023 წლებში. საბოლოო მოხმარება ენერგიაა, რომელსაც საბოლოო მომხმარებლები იყენებენ: მრეწველობა, ტრანსპორტი, კერძო და სახელმწიფო მომსახურება, შინამეურნეობები, სოფლის, სატყეო და თევზის მეურნეობა და სხვა გამოყენება, რომელსაც საქსტატი არ აკონკრეტებს. არაენერგეტიკული გამოყენება არის საწვავი, რომელიც ენერგიისთვის არ იწვის და ნედლეულად გამოიყენება, მაგალითად ბუნებრივი გაზი სასუქის წარმოებაში; საქსტატი მას საბოლოო მოხმარებაში ითვლის, გვერდებზე კი ის ერთ-ერთი მომხმარებლის სახით ჩანს.

ელექტროენერგიის წარმოება ნაჩვენებია ჯამურად და სადგურების ტიპის მიხედვით: ჰიდრო-, თბო- და ქარის ელექტროსადგურები. საქსტატის ბალანსში 2016 წლამდე ქარის სვეტი არ არის, ამიტომ ქარის ელექტროსადგურებს 2013–2015 წლებში მნიშვნელობა არ აქვს; ეს არის წყვეტა და არა ნული. იმპორტი და ექსპორტი საზღვარგარეთ ნაყიდი და გაყიდული ელექტროენერგიაა. საბოლოო მოხმარება მომხმარებლების მიხედვითაა ნაჩვენები. მისი სტრიქონი „სხვა (დაუზუსტებელი)“ დიდია — 1 605 გვტ.სთ 2013 წელს და 2 553 გვტ.სთ 2024 წელს — და საქსტატი მას არ ანაწილებს; Fiscal.ge მის შესახებ საკუთარ ახსნას არ გვთავაზობს. ქსელის დანაკარგები არის სტრიქონი, რომელსაც საქსტატის ინგლისურ ფაილებში „Losses“ ეწოდება, ხოლო 2016, 2017 და 2018 წლებში — „Distribution Losses“. ამ წლებშიც ბალანსი იმავე წესით ჯდება (მიწოდებას გამოკლებული ენერგეტიკის სექტორის საკუთარი მოხმარება და დანაკარგები უდრის საბოლოო მოხმარებას), ამიტომ Fiscal.ge ყველა თორმეტ წელს ერთ სერიად აჩვენებს.

თვითუზრუნველყოფის კოეფიციენტს საქსტატი თითოეული პროდუქტისა და წლისთვის პროცენტებში აქვეყნებს. იგი ადარებს იმას, რასაც საქართველო თავად აწარმოებს, იმასთან, რაც გამოსაყენებლად აქვს: ადგილობრივი წარმოება გაყოფილი წარმოებაზე პლუს იმპორტი მინუს ექსპორტი, გამრავლებული 100-ზე. 100% ნიშნავს, რომ საქართველო იმდენს აწარმოებს, რამდენსაც იყენებს. 100%-ზე ნაკლები ნიშნავს, რომ დანარჩენს ის საზღვარგარეთიდან ყიდულობს. 100%-ზე მეტი ნიშნავს, რომ იგი იმაზე მეტს აწარმოებს, ვიდრე იყენებს, ხოლო დანარჩენი გადის ქვეყნიდან. საქსტატის ფურცლებზე მოცემულია წარმოება, იმპორტი, ექსპორტი და მარაგების ცვლილება, კოეფიციენტი კი ქვემოთაა დაბეჭდილი. Fiscal.ge კოეფიციენტს თავად არ ითვლის: გვერდები საქსტატის გამოქვეყნებულ რიცხვებს აჩვენებს, მთელი პროცენტების სახით, როგორც საქსტატის ფაილშია. საქსტატის გამოქვეყნებული კოეფიციენტები უმეტესად ამ ფორმულას ემთხვევა, რამდენიმე კი განსხვავდება: მაგალითად, ცხვრისა და თხის ხორცისთვის 2017 წელს გამოქვეყნებულია 299, ფორმულით კი 291 გამოდის. საქსტატის სქოლიოების თანახმად, ხორბლისა და სიმინდის ბალანსები მათგან მიღებულ პროდუქტებს ხორბალსა და სიმინდზე გადაანგარიშებით მოიცავს, ყურძნის ბალანსში კი ღვინო ყურძენზეა გადაანგარიშებული. ცხვრისა და თხის ხორცი 2018 წელს 345%-ს აღწევს და ნაჩვენებია ისე, როგორც გამოქვეყნდა.

ბალანსებში საქსტატი „-“ წერს იქ, სადაც ნაკადი არ ყოფილა. Fiscal.ge ასეთ მნიშვნელობას 0-ად ინახავს და აჩვენებს, Excel-ის ჩამოტვირთვის Data ფურცელზე კი „ნაკადი არ არის“ სტატუსით ნიშნავს და ვალიდაციის ანგარიშში ასახელებს; ეს სამ მნიშვნელობას ეხება: ნედლი ნავთობის იმპორტი 2013 და 2021 წლებში და ნედლი ნავთობის მიწოდება 2013 წელს. უჯრები, რომლებსაც საქსტატი „…“ (არ არის გამოქვეყნებული) აღნიშნავს, წყვეტად დარჩებოდა და არა ნულად. ისინი მხოლოდ 2013–2020 წლების რამდენიმე ფაილის ფერადი ლითონების მრეწველობის ქვესტრიქონშია, რომელიც გვერდებზე არ გამოიყენება; არც ერთ ნაჩვენებ სერიაში ასეთი უჯრა არ არის და თუ ოდესმე გაჩნდება, ვალიდაცია ჩავარდება. არაფერი ფასდება, ინტერპოლირდება ან გამოითვლება.

გვერდები მაჩვენებლებს აღწერს და მათი ცვლილების მიზეზებს არ ხსნის. Fiscal.ge არ ქმნის წილებს, ცვლილებებს, ჯამებს, ერთ სულზე გაანგარიშებულ მაჩვენებლებს ან პროგნოზებს. 2016 წლამდე ქარის მონაცემების არარსებობა და ელექტროენერგიის დიდი, დაუყოფელი სტრიქონი „სხვა (დაუზუსტებელი)“ საქსტატის ბალანსის მახასიათებელია. ჩართული არ არის 2025 წლის ენერგეტიკული ბალანსი, ყოველთვიური მონაცემები, ენერგიის ფასები, მცენარეული და ცხოველური პროდუქციის წარმოება, ფერმერული ფასები, სურსათის ერთ სულზე მოხმარება და რეგიონული დაყოფა.

გამოქვეყნებულია 681 მნიშვნელობა. თითოეული ხელახლა იკითხება საქსტატის ორიგინალი ფაილის უჯრიდან და ედარება უჯრის შენახულ მნიშვნელობას, ფურცელს, დაბეჭდილ სტრიქონისა და სვეტის დასახელებას და რიცხვის ფორმატს; ორიგინალი ფაილები კი ჩაწერილი ციფრული ანაბეჭდით მოწმდება. შემოწმება ყოველი წლისთვის მოითხოვს, რომ: ბალანსი ჯდებოდეს (წარმოება პლუს იმპორტი, მინუს ექსპორტი და ბუნკერები, პლუს მარაგების ცვლილება უდრიდეს შიდა მიწოდებას 0.2-ის სიზუსტით); სვეტი „სულ“ უდრიდეს სახეობების სვეტების ჯამს 0.5-ის სიზუსტით მიწოდების, იმპორტისა და საბოლოო მოხმარებისთვის; საბოლოო მოხმარება უდრიდეს მისი მომხმარებლების ჯამს 0.5-ის სიზუსტით, ელექტროენერგიის წარმოება კი — თბო-, ჰიდრო- და ქარის ელექტროსადგურების ჯამს 0.5 გვტ.სთ-ის სიზუსტით; მთლიანი მიწოდება და საბოლოო მოხმარება ყველა თორმეტ წელს ემთხვეოდეს საქსტატის ცალკე ენერგოეფექტიანობის ფაილს; ხოლო ყოველი სასურსათო კოეფიციენტი იმავე ფურცელზე მოცემული წარმოების, იმპორტისა და ექსპორტის მიხედვით გამოთვლილ მნიშვნელობას 10 პროცენტულ პუნქტზე მეტით არ სცილდებოდეს. 2024 წლის ენერგიის მიწოდება (5 914.5), 2024 წლის იმპორტი (5 099.0), 2024 წლის ელექტროენერგიის წარმოება (14 234.1 გვტ.სთ) და 2025 წლის ხორბლის კოეფიციენტი (19%) ფიქსირებულ მნიშვნელობებს ედარება. გვერდები მნიშვნელობებს საქსტატის სიზუსტით აჩვენებს: ენერგიასა და ელექტროენერგიას — ერთი ათწილადით, სურსათის კოეფიციენტებს — მთელი რიცხვით.

ხელმისაწვდომია 2026 წლის 11 ოქტომბერს მოპოვებული საქსტატის 42 ორიგინალი: ენერგეტიკული ბალანსის 24 ფაილი (ყოველი წლისთვის, 2013–2024, აგრეგირებული ბალანსი და ელექტროენერგია და სითბო), ენერგოეფექტიანობის ფაილი (გამოიყენება მხოლოდ შესამოწმებლად), სასურსათო ბალანსები, ქართულენოვანი გამოცემა 2024 წლის აგრეგირებული ბალანსისა და სასურსათო ბალანსებისა (წარწერების საცნობაროდ) და 14 წყაროს გვერდის ასლი. HTML გვერდები ჩამოიტვირთება როგორც ტექსტური ფაილები. Excel მიჰყვება არჩეულ სერიებს და წლებს და ჩამოთვლის მათ წყარო ფაილებს.