საგარეო ნაკადები

ეროვნული ბანკის ფულადი გზავნილები სწრაფი გადარიცხვის სისტემებით, 2000–2025 წლებში: მთლიანი შემოსვლა და გასვლა და ყოველი გამოქვეყნებული ქვეყანა. წლიური მნიშვნელობა გამოქვეყნებული თვეების ჯამია. ამას ემატება საგადამხდელო ბალანსის პირადი ტრანსფერები (კრედიტი და დებეტი). თვიური მონაცემები, 2026 წლის თვეები, გადარიცხვის სისტემების ჭრილი, პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები და მიმდინარე ანგარიში არ შედის.

უცხოური ინვესტიციების გვერდი აჩვენებს საქსტატის წლიურ პირდაპირ უცხოურ ინვესტიციებს საქართველოში: ჯამს 1996–2025 წლებში, ქვეყნების მიხედვით 1996–2025 წლებში, ეკონომიკური საქმიანობის სახეების (NACE Rev.2 სექციები) მიხედვით 2016–2025 წლებში და რეგიონების მიხედვით 2009–2025 წლებში. ინვესტიციების ნაშთი, დაყოფა საკუთარ კაპიტალად, რეინვესტირებულ შემოსავლად და სავალო ინსტრუმენტებად, და ეროვნული ბანკის საგადამხდელო ბალანსის პირდაპირი ინვესტიციების სტრიქონები გვერდზე არ არის.

მიმდინარე ანგარიშის გვერდი აჩვენებს ეროვნული ბანკის საგადამხდელო ბალანსის (BPM6) მიმდინარე ანგარიშს 2000–2025 წლებში და მის ოთხ ნაწილს: საქონელს, მომსახურებას, პირველად შემოსავალს და მეორად შემოსავალს, თითოეულს კრედიტად (შემოსული), დებეტად (გასული) და სალდოდ. % მშპ-ში გამოითვლება საქსტატის ნომინალური მშპ-ით აშშ დოლარებში. მომსახურების დაყოფა სახეების მიხედვით, კაპიტალისა და ფინანსური ანგარიშები და კვარტალური მონაცემები გვერდზე არ არის.

საგარეო ვალის გვერდი აჩვენებს ეროვნული ბანკის მთლიან საგარეო ვალს (BPM6) 2006–2026 წლებში: ჯამს და მთავრობის, ბანკების, კომპანიების, დაკავშირებულ კომპანიებს შორის სესხებისა და ეროვნული ბანკის ვალს. რეზერვების გვერდი აჩვენებს ეროვნული ბანკის ოფიციალურ სარეზერვო აქტივებს 1995–2026 წლებში: ჯამს, უცხოურ ვალუტას, ოქროს და SDR-ს. ორივე გვერდზე თანხები აშშ დოლარშია, როგორც გამოქვეყნდა, ან მშპ-ის პროცენტად; გაცვლითი კურსები არ გამოიყენება. ვალის დაყოფა ვალუტისა და ვადის მიხედვით და კვარტალური ან თვიური მნიშვნელობები გვერდებზე არ არის.

ფულადი გზავნილები მოიცავს სწრაფი გადარიცხვის სისტემებით (Western Union, MoneyGram, Zolotaia Korona და სხვ.) გაგზავნილ ყველა თანხას, რომელსაც კომერციული ბანკები და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციები აცნობებენ. მათ შორისაა არარეზიდენტების გზავნილებიც, რაც ხსნის რუსეთიდან შემოსვლის ზრდას 2022 წელს.

პირადი ტრანსფერები საგადამხდელო ბალანსის (BPM6) შეფასებაა, რომელიც ძირითადად შინამეურნეობების გამოკვლევას და დამატებით ბანკების ანგარიშებს ეყრდნობა. ეს არის სახლში გამოგზავნილი ფულის ოფიციალური საზომი. გვერდი მხოლოდ ფულად გზავნილებს აჩვენებს და არა ამ შეფასებას.

ქვეყანა არის ის ქვეყანა, საიდანაც გზავნილი შემოვიდა ან სადაც გავიდა, და არა გამგზავნის მოქალაქეობა. ეროვნული ბანკის სხვადასხვა პერიოდის ცხრილებში ქვეყნების სახელები სხვადასხვაგვარად იწერება; გადამოწმებული შესაბამისობა 28 ასეთ სახელს ერთ იდენტობად აერთიანებს. გვერდი ბოლო წლის 10 უდიდეს ქვეყანას და ერთ სერიას „სხვა ქვეყნები“ აჩვენებს: ეს არის მთლიან გზავნილებს გამოკლებული ეს ათი ქვეყანა და მასშივეა ნარჩენი ჯგუფები („სხვა ქვეყნები“, „სხვაგან დაუზუსტებელი ტერიტორიები“, „სხვა ტერიტორიები“). რეიტინგში ის ბოლოს, რიგითი ნომრის გარეშე ჩანს. რეიტინგის წილი იმავე წლისა და მიმართულების მთლიან გზავნილებთან არის გამოთვლილი.

2000–2007 წლებში ეროვნული ბანკი 18 ძირითად ქვეყანას და „სხვა ქვეყნებს“ აქვეყნებს; სრული სია 2008 წლიდან იწყება. მანამდე სხვა ქვეყნების მნიშვნელობა აკლია და არ ივსება ნულით.

2019 წელს დაახლოებით 70 მცირე ქვეყნისთვის წყაროში ზოგი თვე ცარიელია, უმეტესად მხოლოდ თებერვალი. მათი 2019 წლის მნიშვნელობა გამოქვეყნებული თვეების ჯამია: უმეტესად 11 თვის, რამდენიმე შემთხვევაში 5-დან 9 თვემდე. დიაგრამასა და ცხრილში ის არასრულად არის მონიშნული, რეიტინგსა და Excel-ში კი თვეების რაოდენობა ჩანს.

2010 წლის იანვრიდან მონაცემები მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებსაც მოიცავს. მნიშვნელობები ამ ცვლილებისთვის არ არის გასწორებული.

ფულადი გზავნილების ცხრილი 2026 წლის 15 სექტემბრის, საგადამხდელო ბალანსი კი 2026 წლის 30 სექტემბრის ვერსიაა. ეროვნული ბანკი წარსულ წლებს რეგულარულად გადახედავს, ამიტომ ადრინდელი გამოცემებიდან ციტირებული ციფრები შეიძლება განსხვავდებოდეს.

საქსტატის წლიური ცხრილები 2026 წლის 17 აგვისტოს, კვარტალური ჯამები კი 2026 წლის 8 სექტემბრის ვერსიაა. საქსტატის წლიურმა გამოცემამ შეიძლება წინა ხუთი წელი შეასწოროს.

ეროვნული ბანკი საგადამხდელო ბალანსს ყოველწლიურად, 30 სექტემბერს გადახედავს, როცა წინასწარ კვარტალურ ციფრებს წლიური ციფრებით ცვლის. მიმდინარე ანგარიშის გვერდი 2026 წლის 30 სექტემბრის ვერსიას იყენებს.

საგარეო ვალისა და რეზერვების ფაილები 2026 წლის 15 ოქტომბერს ჩამოიტვირთა. ეროვნული ბანკის ფაილების ნუსხის მიხედვით, მთლიანი საგარეო ვალის ფაილი 2026 წლის 30 სექტემბერს განახლდა, ოფიციალური სარეზერვო აქტივების ფაილი კი 2026 წლის 7 ოქტომბერს; შემდეგი განახლება ვალისთვის 2026 წლის 30 დეკემბერია, რეზერვებისთვის — 2026 წლის 6 ნოემბერი.

მიღებული ქვეჯგუფი შეიცავს 9,312 გზავნილის დაკვირვებას (მათ შორის 14 ცარიელს და 140 არასრული თვეების მნიშვნელობას) და 52 პირადი ტრანსფერის დაკვირვებას. მომზადება ამოწმებს კვლევითი პაკეტის ფაილების ციფრულ ანაბეჭდებს და დამოუკიდებელი შემოწმების შედეგს, ყოველი წლისთვის ადარებს ქვეყნების ჯამს მთლიან მნიშვნელობას და უარყოფს გამოტოვებულ წელს, დუბლიკატს, ნულად ქცეულ ცარიელ მნიშვნელობას და თვეების რაოდენობის გარეშე არასრულ მნიშვნელობას.

უცხოური ინვესტიციების ქვეჯგუფი შეიცავს 2,707 დაკვირვებას. მომზადება ამოწმებს იმავე ციფრულ ანაბეჭდებს და დამოუკიდებელ შემოწმებას, მოითხოვს ყოველი ქვეყნის, დარგისა და რეგიონის ყველა წელს და ამოწმებს, რომ თითოეული ჭრილის ჯამი ემთხვევა საქსტატის წლიურ ჯამს პაკეტში დაფიქსირებული დამრგვალების ფარგლებში (რეგიონებისთვის 2016 წლიდან). საქსტატის „-“ რჩება გამოტოვებულად და არასდროს იქცევა ნულად.

მიმდინარე ანგარიშის ქვეჯგუფი შეიცავს 390 დაკვირვებას: ხუთი სტრიქონი, სამი ნაკადი, 26 წელი. მომზადება ამოწმებს იმავე ციფრულ ანაბეჭდებს და დამოუკიდებელ შემოწმებას და ყოველ წელს ამოწმებს, რომ სალდო უდრის კრედიტს გამოკლებული დებეტი და რომ ოთხი ნაწილის ჯამი ემთხვევა მიმდინარე ანგარიშს კრედიტის, დებეტისა და სალდოსთვის, ერთი დოლარის სიზუსტით.

საგარეო ვალი და რეზერვები 254 დაკვირვებას შეიცავს: ვალის ექვსი სტრიქონი 21 თარიღზე და რეზერვების ოთხი სტრიქონი 32 თარიღზე. მომზადება ამოწმებს ფაილების ციფრულ ანაბეჭდებს და ყოველ მნიშვნელობას მეორე, დამოუკიდებელი წამკითხველით ხელახლა კითხულობს. ყოველ წელს მოწმდება, რომ ვალის ხუთი ჯგუფი ჯამს იძლევა (0.05 მლნ აშშ დოლარის სიზუსტით), რომ ერთადერთი უახლესი წერტილის გარდა ყველა მნიშვნელობა 31 დეკემბრისაა და რომ რეზერვების ათას დოლარებიდან მილიონ დოლარებზე გადაყვანა ზუსტია. რეზერვების ჯამი უცხოური ვალუტის, ოქროსა და SDR-ის ჯამისგან −2.5-დან +13.1 მლნ აშშ დოლარამდე განსხვავდება, რაც გვერდიდან გამოტოვებული ორი ნაწილის მოცულობაა.

პირდაპირი უცხოური ინვესტიცია არის უცხოელი ინვესტორის ინვესტიცია საქართველოს საწარმოში, რომლის წილების ან ხმის უფლების 10% ან მეტი მას ეკუთვნის, და ყველა შემდგომი ოპერაცია მათ შორის, მაგალითად რეინვესტირებული შემოსავალი და სესხები.

საქსტატი პირდაპირ უცხოურ ინვესტიციებს საწარმოთა გამოკვლევით ადგენს, ეროვნული ბანკის ფინანსური კორპორაციების და სამინისტროს პრივატიზაციის მონაცემებით. ეროვნული ბანკის საგადამხდელო ბალანსი პირდაპირ ინვესტიციებს BPM6-ის აქტივებისა და ვალდებულებების საფუძველზე აჩვენებს. ორი ჯამი ყოველ წელს განსხვავდება, 2023 წელს 192.6 მლნ აშშ დოლარამდე. უცხოური ინვესტიციების გვერდი მხოლოდ საქსტატის ციფრს იყენებს და ორს არასდროს აერთიანებს.

ქვეყანა ნიშნავს პირდაპირი ინვესტორის ქვეყანას და არა საბოლოო მფლობელისას, ამიტომ მაღლა შეიძლება აღმოჩნდეს საჰოლდინგო ადგილები, მაგალითად მალტა ან ნიდერლანდები. ქვეყნების ჩანართი აჩვენებს ბოლო წლის 10 უდიდეს ქვეყანას და ერთ სერიას „სხვა ქვეყნები“: ჯამს ამ ათის გამოკლებით, რომელიც მოიცავს უცნობს, საერთაშორისო ორგანიზაციებს და საქსტატის ნაშთს.

საქსტატი ინვესტიციებს საწარმოთა ფაქტობრივი მისამართის მიხედვით ანაწილებს და მთელ საფინანსო სექტორს თბილისს მიაკუთვნებს. გურია, სამეგრელო-ზემო სვანეთი, იმერეთი, რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი, შიდა ქართლი და მცხეთა-მთიანეთი ცალ-ცალკე მხოლოდ 2016 წლიდან ქვეყნდება; ადრინდელი წლები გამოტოვებულია, ამიტომ 2016 წლამდე რეგიონების ჯამი მთლიანს არ ემთხვევა.

მნიშვნელობა შეიძლება უარყოფითი იყოს, როცა ინვესტორები კაპიტალს იტანენ, ზარალს ნახულობენ ან სესხებს ფარავენ. უარყოფითი მნიშვნელობები ნარჩუნდება, ნულის ქვემოთ აისახება და რეიტინგში ნიშნით ჩანს.

მიმდინარე ანგარიში აღრიცხავს საქართველოს ყოველდღიურ ოპერაციებს დანარჩენ მსოფლიოსთან. საქონელი არის ფიზიკური პროდუქციის ექსპორტი და იმპორტი. მომსახურება მოიცავს მოგზაურობას (ვიზიტორების ხარჯებს), ტრანსპორტს და IT-ს. პირველადი შემოსავალი არის საზღვრებს გარეთ გამომუშავებული ხელფასი და უცხოელ ინვესტორებთან და კრედიტორებთან გადახდილი ან მიღებული მოგება, დივიდენდები და პროცენტები. მეორადი შემოსავალი არის ტრანსფერები სანაცვლოდ რაიმეს მიღების გარეშე, მაგალითად საზღვარგარეთ მომუშავეების მიერ სახლში გამოგზავნილი ფული და გრანტები. ოთხი ნაწილის სალდოების ჯამი მიმდინარე ანგარიშის სალდოა.

მეორადი შემოსავალი მოიცავს პირად ტრანსფერებს, რომლებსაც ეროვნული ბანკი საგადამხდელო ბალანსისთვის აფასებს (2025 წელს შემოსული 3,717.0 მლნ აშშ დოლარიდან 3,409.9 მლნ). ფული საზღვარგარეთიდან აჩვენებს ეროვნული ბანკის ფულად გზავნილებს; ეს ორი სხვადასხვა საზომია და მათი შეკრება არ შეიძლება.

2025 წელს ვაჭრობის გვერდები აჩვენებს საქონლის ექსპორტს 7,287.8 მლნ და იმპორტს 18,648.5 მლნ აშშ დოლარს, ანუ 11,360.7 მლნ დოლარის დეფიციტს. ეროვნული ბანკის საქონლის სტრიქონი აჩვენებს ექსპორტს 9,631.6 მლნ და იმპორტს 16,445.8 მლნ აშშ დოლარს, ანუ 6,814.3 მლნ დოლარის დეფიციტს.

ეროვნული ბანკის მეთოდოლოგია განსხვავებას ხსნის. საგარეო ვაჭრობის სტატისტიკა საქონელს საზღვრის კვეთისას აღრიცხავს, საგადამხდელო ბალანსი კი რეზიდენტსა და არარეზიდენტს შორის საკუთრების გადაცემისას, ამიტომ ზოგი საქონელი მხოლოდ საგადამხდელო ბალანსში ჩანს. ამასთან, საგარეო ვაჭრობა იმპორტს ტრანსპორტირებისა და დაზღვევის ჩათვლით აფასებს (CIF), საგადამხდელო ბალანსი კი ექსპორტსაც და იმპორტსაც ექსპორტიორის საზღვარზე აფასებს (FOB), ტრანსპორტირებასა და დაზღვევას კი მომსახურებაში აღრიცხავს.

მთლიანი საგარეო ვალი არის ვალი, რომელიც საქართველოში მყოფ პირებსა და ორგანიზაციებს გარკვეულ თარიღზე საზღვარგარეთის კრედიტორების წინაშე აქვთ. გვერდი აჩვენებს, ვის აქვს ეს ვალი. მთავრობა არის ზოგადი მთავრობა. ბანკები არის დეპოზიტების მიმღები კორპორაციები ეროვნული ბანკის გარდა. კომპანიები არის ეროვნული ბანკის „სხვა სექტორები“: არაფინანსური კომპანიები და ფინანსური კომპანიები, რომლებიც ბანკები არ არიან. სესხები დაკავშირებულ კომპანიებს შორის არის ეროვნული ბანკის „პირდაპირი ინვესტიცია: კომპანიათაშორისი დაკრედიტება“, მაგალითად, როცა უცხოური მშობელი კომპანია ქართულ შვილობილს სესხს აძლევს; ეს ცალკე ჯგუფია და კომპანიებში არ შედის. ეროვნული ბანკი ცენტრალური ბანკია.

ხუთი ჯგუფი ჯამს იძლევა. 2025 წლის ბოლოს ჯამი 27,046.9 მლნ აშშ დოლარი იყო: მთავრობა 9,202.9, ბანკები 9,455.5, კომპანიები 5,154.7, სესხები დაკავშირებულ კომპანიებს შორის 2,452.9 და ეროვნული ბანკი 780.9.

ბიუჯეტის განყოფილების ვალის გვერდი აჩვენებს მთავრობის ვალს ფინანსთა სამინისტროს მონაცემებით, ლარში. 2025 წლის ბოლოს მისი საგარეო ნაწილი 24.2 მლრდ ლარი იყო. აქ მთავრობის სტრიქონი არის ეროვნული ბანკის მიერ გამოქვეყნებული ზოგადი მთავრობის მთლიანი საგარეო ვალი აშშ დოლარში: 2025 წლის ბოლოს 9.2 მლრდ აშშ დოლარი.

ეს ორი სხვადასხვა გამომცემლისგანაა, სხვადასხვა ვალუტაშია და ოდნავ განსხვავებული წესებით არის გამოთვლილი, ამიტომ მათი დამთხვევა არ არის გათვალისწინებული. არცერთი მათგანი მეორის ვალუტაში არ გადაიყვანება.

ოფიციალური სარეზერვო აქტივები არის უცხოური აქტივები, რომლებსაც ეროვნული ბანკი აკონტროლებს და საჭიროებისას შეუძლია გამოიყენოს. გვერდი აჩვენებს ჯამს და სამ ნაწილს: უცხოურ ვალუტას, ოქროს და SDR-ს. SDR (სესხის სპეციალური უფლებები) საერთაშორისო სავალუტო ფონდის შექმნილი სარეზერვო აქტივია, რომელსაც ფონდის წევრი ქვეყნები ფლობენ. 2025 წლის ბოლოს მთლიანი რეზერვები 6,159.3 მლნ აშშ დოლარი იყო: უცხოური ვალუტა 4,680.0, ოქრო 1,002.3 და SDR 477.0.

ეროვნულ ბანკს ოქრო 2024 წლიდან უკავია. ეროვნული ბანკი ოქროს 1995–2023 წლებში 0-ად აქვეყნებს, 2024 წლის ბოლოს კი 598.7 მლნ აშშ დოლარად; ეს ნულები გამოქვეყნებული მნიშვნელობებია და არა გამოტოვებული მონაცემები.

ეროვნული ბანკის ცხრილში კიდევ ორი სარეზერვო სტრიქონია, სავალუტო ფონდში სარეზერვო პოზიცია და სხვა სარეზერვო აქტივები, რომლებიც გვერდზე არ არის. ამიტომ სამი ნაწილი ჯამს ზუსტად არ იძლევა: სხვაობა ყოველ წელს −2.5-დან +13.1 მლნ აშშ დოლარამდეა, ანუ 0.03 მლრდ აშშ დოლარზე გაცილებით ნაკლები.

საგარეო ვალისა და რეზერვების გვერდები ორივე ერთი 2026 წლის მნიშვნელობით მთავრდება: ეროვნული ბანკის მიერ გამოქვეყნებული უახლესი თანხით. საგარეო ვალისთვის ეს არის თანხა 2026 წლის 30 ივნისს (28,166.2 მლნ აშშ დოლარი), რეზერვებისთვის კი 2026 წლის 30 სექტემბერს (8,166.9 მლნ აშშ დოლარი). ეს არის თანხა გარკვეულ თარიღზე და არა სრული წელი, არც თვეების ჯამი ან საშუალო. იგი ცარიელი წერტილითაა გამოსახული და თვეც აწერია. ყველა სხვა წელი 31 დეკემბრის თანხაა.

მშპ-ის პროცენტი თითოეულ თანხას ყოფს საქსტატის ნომინალურ მშპ-ზე აშშ დოლარებში, იმავე მწკრივზე, რომელსაც მიმდინარე ანგარიში იყენებს; ამიტომ მას მნიშვნელობა არ აქვს 2026 წლისთვის, რომლის მშპ ჯერ არ არის, და რეზერვებზე 1995 წლისთვისაც. წინასწარი მშპ-ის წლები წყაროს სტრიქონში სახელდება.

ხელმისაწვდომია ეროვნული ბანკის სამი დაუმუშავებელი ფაილი, მოპოვებული 2026 წლის 10 ოქტომბერს: ფულადი გზავნილები ქვეყნების მიხედვით, საგადამხდელო ბალანსი (BPM6), რომელიც მიმდინარე ანგარიშის წყაროა, და საგარეო სექტორის სტატისტიკის მეთოდოლოგია. საქსტატის ხუთი ფაილი, მოპოვებული იმავე დღეს, პირდაპირ უცხოურ ინვესტიციებს ეხება: კვარტალური ჯამები, ქვეყნების, დარგებისა და რეგიონების ცხრილები და საქსტატის მეტამონაცემები. Excel მიჰყვება არჩეულ მიმართულებას ან ჭრილს, წლებს და ყველა მონიშნულ სერიას.

ხელმისაწვდომია ეროვნული ბანკის კიდევ ორი დაუმუშავებელი ფაილი, მოპოვებული 2026 წლის 15 ოქტომბერს: მთლიანი საგარეო ვალი სექტორების მიხედვით (ED-6, BPM6) და ოფიციალური სარეზერვო აქტივები (OIR), ასევე ეროვნული ბანკის საგარეო სექტორის ფაილების ნუსხა. მათი Excel-ის ფაილები ირჩეულ მაჩვენებელს, წლებსა და სერიებს მისდევს, მლნ აშშ დოლარში ან მშპ-ის პროცენტად.