ინფლაცია

ფასების ინდექსი (2010 წლის საშუალო = 100) 2000 წლის იანვრიდან; წლიური და თვიური ინფლაცია 2004 წლის იანვრიდან; 12 თვის საშუალო ინფლაცია 2002 წლის იანვრიდან; საბაზო ინფლაცია და საბაზო ინფლაცია თამბაქოს გარეშე 2010 წლის იანვრიდან. ბოლო თვე განისაზღვრება გამოქვეყნებული ფაილებით.

წლიური ინფლაცია ადარებს თვის ფასებს წინა წლის იმავე თვეს; თვიური — წინა თვეს. 12 თვის საშუალო ადარებს ბოლო 12 თვის საშუალო დონეს წინა 12 თვის საშუალოს; დეკემბრის მნიშვნელობა არის წლის საშუალო ინფლაცია.

საბაზო ინფლაცია გამოითვლება სამომხმარებლო კალათიდან შემდეგი ჯგუფების გამორიცხვით: სურსათი და უალკოჰოლო სასმელები; ენერგომატარებლები; ადმინისტრირებადი ტარიფები; ტრანსპორტი (ცალკეული ტარიფები). თამბაქოს გარეშე ვარიანტი ასევე გამორიცხავს თამბაქოს (საქსტატის განმარტება).

საქსტატის სამომხმარებლო ფასების ინდექსის ექვსი ფაილი: ეროვნული ფურცელი (საქართველო) და, წლიური, თვიური და 12-თვიანი საშუალოს ფაილებში, ექვსი ქალაქის ფურცელი. ინგლისური ფაილები კანონიკურია; ქართული ფაილები ამოწმებს, რომ მნიშვნელობები იდენტურია.

საქსტატი წლიურ, თვიურ და 12 თვის საშუალო ცვლილებას აქვეყნებს ინდექსის სახით (შესადარებელი პერიოდი = 100); Fiscal.ge ინახავს პროცენტულ ცვლილებას, რომელიც ზუსტად უდრის გამოქვეყნებულ ინდექსს გამოკლებული 100.

მიზნობრივი მაჩვენებელი: საქართველოს ეროვნული ბანკი, მონეტარული პოლიტიკის სტრატეგია — 5% (2015–2016), 4% (2017), 3% (2018 წლიდან).

სამომხმარებლო კალათის წონები: საქსტატის ცალკე ფაილი, რომელიც წელიწადში ერთხელ, იანვარში ახლდება და 2012 წლიდან მოიცავს 12 ჯგუფსა და 41 ქვეჯგუფს.

კატეგორიების მონაცემები იმავე საქსტატის ფაილებშია, რომლებიდანაც ეროვნული სერია იკითხება: 12 ჯგუფი და 43 ქვეჯგუფი COICOP-ის კლასიფიკაციით. წლიური ცვლილება 2005 წლის იანვრიდან, თვიური — 2004 წლის იანვრიდან. ზოგიერთი ჯგუფის სერია წყვეტილია (მაგალითად, საფოსტო მომსახურება 2011 წელს სრულდება, პაკეტური ტურები 2020 წელს იწყება); ასეთი გამოტოვებული თვეები აღირიცხება და არ ივსება.

წვლილი ინფლაციაში საქსტატის მიერ არ ქვეყნდება — მას Fiscal.ge ითვლის ორი გამოქვეყნებული სიდიდიდან: ჯგუფის ფასის ცვლილება გამრავლებული იმ წლის კალათის წონაზე. ჯამს ყოველთვის ემატება «დანარჩენი» — გამოქვეყნებული საერთო ინფლაცია მინუს არჩეული ჯგუფების წვლილი — ასე რომ ნაწილები ყოველთვის ზუსტად ჯამდება საქსტატის გამოქვეყნებულ მაჩვენებელთან.

კალათა ყოველ იანვარს იცვლება, ამიტომ წლიური ცვლილება ორ სხვადასხვა წონას მოიცავს და მიახლოებაა: 2013 წლიდან საშუალო ცდომილება 0.08 პროცენტული პუნქტია, მაქსიმალური — 0.585 (2021 წლის მარტი). სწორედ ამიტომ წვლილი 2013 წლის იანვრიდან იწყება, თუმცა წონები 2012 წლიდან ხელმისაწვდომია.

პროდუქტების გვერდი მოიცავს საქსტატის მოქმედი კალათის ყველა პროდუქტს; კალათიდან ამოღებული პროდუქტები არ შედის. საჯარო ისტორია იწყება 2015 წლის იანვრიდან ან პროდუქტის მოგვიანებით გადამოწმებული პირველი თვიდან. სახელისა და ჯგუფის ცვლილებისას ისტორია ერთდება მხოლოდ ინგლისური და ქართული ოფიციალური სახელებისა და წყაროს რიგის განხილვის შემდეგ. ილუსტრაცია დეკორატიულია და იდენტობის მტკიცებულება არ არის.

საქსტატი თითოეული პროდუქტის ინდექსს აქვეყნებს წინა წლის იმავე თვესთან და წინა თვესთან შედარებით (შესადარებელი პერიოდი = 100). წლიური ცვლილება არის გამოქვეყნებული წლიური ინდექსი გამოკლებული 100. დაგროვილ პროცენტულ ცვლილებას Fiscal.ge ითვლის თითოეული გამოქვეყნებული თვიური ინდექსის 100-ზე გაყოფილი მნიშვნელობების გამრავლებით: არჩეული საწყისი წლის იანვრიდან ბოლო სრული წლის დეკემბრამდე ან უახლეს გამოქვეყნებულ თვემდე. საწყისი საფუძველია არჩეული პირველი წლის წინა დეკემბერი. ეს დაგროვილი სერია საქსტატის მიერ არ ქვეყნდება.

თუ პროდუქტის ისტორია არჩეულ საწყის წელს არ აღწევს ან შუალედში თვიური ინდექსი გამოტოვებულია, მთელი პერიოდის დაგროვილი მნიშვნელობა მიუწვდომელია (—); მოკლე ისტორია ჩუმად არ ჩანაცვლდება. ბოლო წლიური დალაგება ყოველთვის ეყრდნობა უახლეს გამოქვეყნებულ თვეს, მაშინაც კი, როცა არჩეული წლები უფრო ადრე მთავრდება. ინდექსები არ არის მაღაზიაში დაფიქსირებული ფასები ლარებში, პროდუქტის კალათის წონები, ქალაქის ფასები ან საერთო ინფლაციაში წვლილი.

ორი კონსერვატიული გამიჯვნა ტოვებს p0179 ყავის ფინჯანს ლამბაქით 2019 წლიდან და p0269 ქვეყნის გარეთ ტურისტულ მოგზაურობას 2020 წლიდან. წინა აღწერები და წლიური ინდექსის არითმეტიკა სტატისტიკურ უწყვეტობაზე მიანიშნებს, მაგრამ არ ამტკიცებს იმავე პროდუქტის ან მომსახურების სპეციფიკაციას. p0148-ის ინგლისური ოფიციალური სახელი Chipboard-ია, ქართული კი თაბაშირ-მუყაოს ფილას აღწერს; ორივე წყაროს სახელი შენარჩუნებულია და შეუსაბამობა საჯაროა. ქვემოთ წარმოდგენილია პროდუქტების ოთხი ორიგინალი ინგლისური და ქართული Excel ფაილი.

საქსტატი ფასებს ექვს ქალაქში აღრიცხავს — თბილისში, ქუთაისში, ბათუმში, გორში, თელავსა და ზუგდიდში — ყველგან ერთი და იგივე სამომხმარებლო კალათით. ქალაქების გვერდებზე ჩანს წლიური ინფლაცია 2016 წლის იანვრიდან: ერთი გვერდი ექვსი ქალაქის საერთო მაჩვენებელს საქართველოს მაჩვენებელს ადარებს, ხოლო თითოეულ ქალაქს აქვს საკუთარი გვერდი COICOP-ის 12 ჯგუფით. ზუგდიდის წლიური ინფლაცია 2016 წლის დეკემბრიდან იწყება, 12-თვიანი საშუალო კი — 2017 წლის დეკემბრიდან, რადგან საქსტატმა იქ ფასების აღრიცხვა 2015 წლის დეკემბერში დაიწყო; ეს თვეები ცარიელია და არ ივსება.

ზოგიერთი ფასი — საწვავი, მედიკამენტები, ავტომობილები, მობილური კავშირის ტარიფები, ავია- და მატარებლის ბილეთები — ერთხელ აღირიცხება და ყველა ქალაქზე ვრცელდება, ამიტომ ამ პროდუქტებში ქალაქებს შორის სხვაობა გაზომილი არ არის.

ეროვნული ინდექსი ქალაქების ინდექსების შეწონილი საშუალოა. საქსტატი ქალაქების წონებს არ აქვეყნებს და Fiscal.ge მათ არ აჩვენებს; გამოქვეყნებულ მონაცემებს მხოლოდ იმის შესამოწმებლად იყენებს, რომ ექვსი ქალაქი ყოველ წელს ეროვნულ ინდექსს ემთხვევა. ფასების ინდექსი (2010 = 100) ქალაქებისთვის არ ჩანს: თითოეული ქალაქის ინდექსი საკუთარ 2010 წლის ფასებთანაა შეფარდებული, ამიტომ ვერ გვეტყვის, რომელი ქალაქია უფრო ძვირი.

ყოველი ფაილის ზომა და SHA-256 მოწმდება; სერიები უწყვეტი თვიურია; ყველა ფაილი ერთსა და იმავე თვეზე მთავრდება; წლიური, თვიური და 12 თვის საშუალო ცვლილება ხელახლა გამოითვლება ფასების ინდექსიდან და 0.2 პროცენტულ პუნქტამდე სიზუსტით ემთხვევა.

საქსტატის პოლიტიკით დაგეგმილი გადასინჯვა არ ხდება. განახლებისას უკვე გამოქვეყნებული ნებისმიერი თვის ცვლილება აჩერებს განახლებას და საჭიროებს განხილვას. განახლება ყოველთვიურია და ხელით მოწმდება.

2026 წლის აგვისტოს პროდუქტების წყაროში 41,830 გამოქვეყნებული წლიური ინდექსი 12 თვიურ ინდექსს ემთხვევა 0.002 ინდექსური პუნქტის ფარგლებში; მათ შორის 3,157 შემოწმება 2014 წლის გადამოწმებულ თვეებს იყენებს მხოლოდ ვალიდაციისთვის. დარჩენილი 22 პირველი წლის წლიური უჯრა ორი კონსერვატიული გამიჯვნის გამო შეუდარებელია და წარმატებულ შემოწმებად არ ითვლება.

ეროვნული ინდექსი ქალაქების ინდექსების შეწონილი საშუალოა. საბაზო ინფლაციისთვის ინდექსის დონე არ ქვეყნდება, ამიტომ ფასების ინდექსის ჩანართზე საბაზო სერიები არ ჩანს. 2004 წელს შეიცვალა COICOP-ის კლასიფიკაცია; ეროვნული ინდექსი 2000 წლიდან შედარებადია.

2015 წლამდე რიცხობრივი მიზნობრივი მაჩვენებელი ეროვნული ბანკის პირველწყაროში ჯერ არ არის გადამოწმებული; ამიტომ მიზნობრივი ხაზი 2015 წლიდან იწყება.

ქვემოთ ხელმისაწვდომია საქსტატის ეროვნული და პროდუქტების დეტალური Excel ფაილები (ინგლისური და ქართული) და ეროვნული ბანკის მონეტარული პოლიტიკის სტრატეგია.